تبلیغات
مهندسی شهرسازی - خلاصه کتاب اصول و روش های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران، جلد اول؛
مهندسی شهرسازی

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

خلاصه کتاب اصول و روش های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران، جلد اول؛

 

خلاصه کتاب اصول و روش های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران، جلد اول؛ تألیف مهندس محمود توسلی، ناشر:مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران

بخش1: مسأله طراحی شهری در ایران

طراحی شهری در ایران چه در بخش جدید چه در بخش قدیم شهر موجود و یا طراحی شهر جدید باید بر اساس شناسائی اصول طراحی بافت قدیم و توجه به خصوصیات کالبدی آن ها و ویژگی های فضایی شهر ایرانی و بهره گیری قطعی از اصول گذشته انجام شود.

 موضوعات مشخص طراحی در شهر های ایران:

1-   طراحی کل مجموعه شهر:

منظور، طراحی در مقیاس شهر است.

این فرآیند، بخش های قدیمی، میانی، بیرونی و توسعه پیشنهادی را در بر می گیرد. 

تهیه نقشه اساسی توسعه شهر، برقراری انسجام و پیوستگی بین بخش های مختلف، تعیین مناطق پر مسأله و روشن نمودن اولویت های تصمیم گیری در این مقیاس انجام می گیرد.

طرح های شهرسازی با نام طرح جامع، طرح تجدید نظر یا طرح توسعه و عمران و پاسخگوی این مواردند. 

2-    طراحی در بخش درونی یا قدیمی شهر

این بخش از شهر، و محصول شکل گیری مداوم و پیوسته ای می باشد که در طول چندین قرن رخ داده است. 

عمدتاً ساخته شده و زمین آژاد برای طراحی کم است.

کیفیت ابنیه این بخش به انواع قدیمی با ارزش و سالم، مرمتی، تخریبی، مخروبه و نوساز تقسیم می شوند. 

شامل قسمت های مخروبه و فرسوده، تعریض و تصحیح کوچه های قدیمی، طراحی در مرکز شهر و مراکز محلات و طراحی مجدد خیابان ها و میدان ها واقع در بخش قدیمی شهر است.

ویژگی عمده ساخت کالبدیبخش قدیمی در اصل پیوستگی فضایی خلاصه می شود: سازمان کالبدی شهرهای قدمی ایران بر پیوند فضایی میان عناصر مجموعه:1-مرکز شهر 2-مراکز محلات، از طریق یک رشته فضا و عناصرارتباط دهنده 3-گذرهای اصلی 4-میدان، استوار است. 

مفهوم طراحی شهری در بخش های قدیمی شهرهای ایران، تجدد سازمان فضایی، تصحیح ودر صورت لزوم تعریض گذرهای اصلی و ایجاد دسترسی های سواره و فضاهای شهری جدید با طراحی بدنه ها و ... به کمک اصل پیوستگی فضایی است.

نقشه بخش قدیم شهر های سمنان، شیراز، نائین، زواره، همدان، گرگان، یزد 

3-    طراحی در بخش میانی یا نیمه قدیمی:

این بخش در دهه های اول تا سوم قرن حاضر شکل گرفته اند. 

واجد ارزش های فضایی بخش درونی است.

بافت آن نسبت به بخش های قدیمی بازتر وکوچه ها نسبتاً گشادترند. 

مفهوم طراحی در این بخش به تصحیح برخی دسترسی ها و طراحی فضاهای عمومی و مراکزمحله محدود می گردد.

در طراحی این بخش باید به جنبه پیوستگی فضایی آن با بخش قدیمی از طریق رشته فضاها و عناصر ارتباط دهنده توجه کرد. 

4-    طراحی در بخش بیرونی یا جدید:

محصول فعالیت های ساختمانی دهه های اخیر و فاقد ارزش فضایی بخش های درونی و میانی است. 

اغلب یکنواخت، بی هویت، ناهماهنگ و عمدتاً فاقد فضاهای شهری است.

مفهوم طراحی در این بخش تصحیح برخی دسترسی ها، بالاخص استفاده از زمین های بایر و ایجاد فضاهای شهری و محله ای است. 

5-    طراحی شهری در گسترش پیشنهادی:

موقعیت گسترش پیشنهادی در طراحی مجموعه شهر روشن می شود. 

زمین های آزاد برای این گسترش،فرصت های خوبی برای طراحی شهری و طراحی مشکن به حساب می آید.

بخش2: اصول سازمان دادن فضاهای شهری 

در طراحی فضاهای محصور شهری به دو جنبه زیر باید توجه ویژه نمود:

1-    اصل پیوستگی فضاهای شهری در مراکز محله از طریق گذرهای اصلی

2-    فضاهای شهری بر حسب نیاز ها و فعالیت های مردم محل اندازه و شکل یابند.

اصل1: هم پیوندی عناصر شهری و واحدهای مسکونی 

در شهرهای قدیمی، واحد های مسکونی با حیاط مرکزی پیوسته، یکپارچه بودند.

جهت اصلی تقریباً یکسان خانه ها در پاسخ به مسأله تابش بوده است. 

اصول فوق و مواردی مانند اندازه اجزاء حیاط مانند حوض یا اندازه ی تالارها و ایوان ها و ... به صورت تجربی اصولی را تشکیل می داند که در نتیجه ی آن ها هماهنگی شکلی وهم پیوندی واحدهای مسکونی نسبت به هم، میسر می شد.

اصل2: محصور کردن فضا 

نخستسن اصل حاکم بر طراحی مکان های شهری است.بطوریکه اگر فضا به شکل مطلوبی محصور نشود، نمی توان به یک مکان شهری جذلب دست یافت.

در گذشته، بدنه ای از طاق نماها و غرفه های مکدر به صورت متقارن یا متعادل، فضا را محصور می کرد؛ مانند میدان تیرانداز سمنان 

مهم ترین رکن فضا، انسان است و لذا فضا باید مقیاس انسانی بیابد.

احساس محصور بودن در فضا به رابطه یبین فاصله چشم ناظر از ارتفاع بدنه محصورکننده بستگی دارد. 

در منابع غربی، محصوریت را به صورت زاویه بین خط عمود از چشم ناظر بر یدنه و خط واصل میان چشم ناظر و لبه بالایی بدنه، تعریف کرده اند.

دو چشم انسان دارای یک میدان دید کلی و یک میدان دید جزئی است: 

الف) میدان دید کلی مخروطی نامنظم است که از بالا تا 30درجه، از پائین 45درجه و از طرفین 65درجه اندازه گیری می شود.دراین میدان می توان شکل کلی اشیاء را دید.

ب) میدان دید جزئی مخروط بسیار باریکی داخل میدان دید کلی است و زاویه های کوچک با آن اندازه گرفته می شود.جزئیات اشیاء داخل این میدان مشاهده می گردد. 

قانون نسبت درازی فضا به عرض معماری رنسانسی:

در حالی که نماهای محصور کننده فضاها هم ارتفاع باشند،اگر نسبت درازا به پهنا از سه بیشتر شود، احساس رخنه نمودن فضا به بیرون دست می دهد وباعث کاهش حسّ محصوریت می شود. 

محصوریت با پیوستگی بدنه های محصورکننده ی فضا نیز ارتباط دارد به نحوی که وجود فواصل متعدد ما بین بدنه ها با تغییرات ناگهانی در لبه ی قرنیزها و ... کیفیت محصوریت را تضعیف می نماید.

سادگی شکل در کل و جزء وجود ریتم منظم و پیوسته باعث ایجاد وحدت شکل و پیوستگی می شود و به فضایی محصورشده جلوه ای خاص می بخشد. 

سادگی ترکیب توده ی ساختمانی و فضا در معماری و شهر ایرانی به معمار ایران غنا می بخشد. 

در طراحی لبه خیابان ها در صورت امکان گذرها، باید اصول ترکیب، تناسب، مقیاس و شکل ساختمان های باقی مانده قدیمی و میانی شناسائی و از آن ها استفاده شود.

ایستایی و پویایی فضاهای محصور: 

الف) فضاهای ایستا: میدان، میدانچه، چهارسوق و مانند آن که تقریباً مربع شکل هستند، فضاهای ایستا محسوب می شوند.

در بخش قدیمی و میانی شهرها، از نسبت ارتفاع به عرض 1 به 2 تا 1به 6 در طراحی فضاهای که بیشتر حالت ایستا و توقف دارند، استفاده می شود. 

یک نمونه کامل از فضاهای ایستا در شهرهای قدیمی ایران، میدان های برزگ و کوچک زواره اند.

ب) فضاهای پویا: گذرهها، خیابان ها و فضاهای مستطیل مانند و کشیده در جهت طول خصوصیت پویایی و حرکت دارند. 

در بخش قدیمی و میانی شهرها از نسبت ارتفاع به عرض 2 به 1، 1 به 1 و 1 به 2 در طراحی فضاهای پویا استفاده می شد.

راسته بازار سمنان حالت پویا و متحرک دارد که بارسیدن به تکیه ناسار و پهنه، خصوصیت ایستا و توقف پیدا می کند. 

قضاهای شهری عمده در شهر مانند میدان، بازار یا مسجد جامع بیشتر از یکی نبوده امّا در برخی از شهرهای ایران به دو فضای عمده شهری برمی خوریم؛ مانند تکیه پهنه و تکیه ناسار در سمنان یا میدان شاه طهماسب و میدان امیر چخماق در یزد.

در ضمن بایئد توجه کرد که فضاهای شهری و فضاهای باز شهری با هم متفاوتند.فضاهای شهری دارای عملکرد و فعّالیت ویژه ای است ولی فضا باز شهری صورتی طبیعی دارد و فاقد فعّالیت فضایی شهری است مانند پارک. 

Foot Complaints
سه شنبه 17 مرداد 1396 06:04 ق.ظ
It's very effortless to find out any matter on net as compared to books,
as I found this article at this web site.
How did the Achilles tendon get it's name?
جمعه 13 مرداد 1396 08:07 ب.ظ
Hello my loved one! I wish to say that this article is awesome, great written and include almost
all significant infos. I would like to look extra posts like this .
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 02:31 ق.ظ
I always spent my half an hour to read this webpage's posts every day along
with a cup of coffee.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 07:41 ق.ظ
Hello There. I discovered your blog the use of msn. That is
a very smartly written article. I'll be sure to bookmark it and come back to learn extra of your useful information. Thanks for the post.

I will definitely comeback.
BHW
دوشنبه 21 فروردین 1396 12:38 ب.ظ
This blog was... how do I say it? Relevant!! Finally I have found something which helped me.
Cheers!
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 10:58 ق.ظ
Thanks on your marvelous posting! I certainly enjoyed reading it,
you may be a great author. I will always bookmark your blog and
may come back later on. I want to encourage you to ultimately continue your great job, have a nice afternoon!
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 04:06 ب.ظ
Why people still use to read news papers when in this technological world all is available on net?
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 08:12 ب.ظ
I could not resist commenting. Well written!
setare
سه شنبه 25 تیر 1392 01:22 ق.ظ
خیلی خوب بود
تجلّی
شنبه 26 اسفند 1391 08:48 ق.ظ
ای شهرساز ای وارث هرج ومرج شهرهای خسته و ای آشنا اندوه شهر بر هجوم دردهای شهر بتاز .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : شهرساز

آخرین پست ها

جستجو

نظرسنجی

  • به نظر شما ارشد طراحی شهری بازار کار بهتری دارد یا ارشد برنامه ریزی شهری ؟





نویسندگان